Nhắc đến Isaac Newton, chúng ta nhớ ngay đến hình ảnh quả táo rơi trúng đầu và những định luật Vật lý vĩ đại làm nền tảng cho khoa học hiện đại. Thế nhưng, đằng sau bộ óc thiên tài ấy là một cuộc đời cô độc, đầy những góc khuất kỳ lạ.

Nhiều ba mẹ khi có con mang chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ (ASD) thường rơi vào trạng thái hoảng sợ tột độ khi thấy con không chịu chơi cùng ai, hay cáu gắt và chỉ khư khư giữ một thói quen duy nhất. Nhưng bạn có biết, chính những đặc điểm "bất thường" đó lại là chân dung thuở nhỏ của một trong những nhà khoa học vĩ đại nhất lịch sử?

Dựa trên các ghi chép lịch sử, các nhà tâm lý học và thần kinh học hiện đại hàng đầu thế giới, tiêu biểu là Giáo sư Simon Baron-Cohen (Đại học Cambridge), đều đồng thuận rằng: Isaac Newton mang những đặc điểm cực kỳ điển hình của Hội chứng Asperger (một dạng tự kỷ chức năng cao).

* Cùng theo dõi: Chuỗi bài viết về chủ đề Nhân vật tự kỷ nổi tiếng

3 Dấu Hiệu Tự Kỷ Điển Hình Ở Isaac Newton

Nếu đối chiếu cuộc đời của tác giả định luật vạn vật hấp dẫn với bảng tiêu chuẩn chẩn đoán tự kỷ ngày nay, ba mẹ sẽ thấy sự tương đồng đến kinh ngạc.

1. Sự khiếm khuyết trong giao tiếp xã hội và khao khát sự cô độc

Newton cực kỳ kém trong việc giao tiếp. Ông hiếm khi nói chuyện, gần như không có bạn bè và thường xuyên tỏ ra vụng về, lúng túng trong các tình huống xã hội. Ông ghét sự ồn ào của đám đông và coi việc phải tương tác với người khác là một "sự phiền toái tột cùng". Có những giai thoại kể rằng, khi Newton là giảng viên tại Đại học Cambridge, ngay cả khi không có một sinh viên nào đến dự lớp, ông vẫn bước vào căn phòng trống và giảng bài một cách say sưa đúng như lịch trình đã định.

2. Khả năng "Siêu tập trung" (Hyperfocus) và Sở thích thu hẹp

Trẻ tự kỷ thường có những sở thích thu hẹp và ám ảnh mãnh liệt với một chủ đề (như say mê khủng long, thuộc lòng biển số xe). Với Newton, sự ám ảnh đó dành cho toán học, vật lý và thuật giả kim. Não bộ của người tự kỷ có một đặc quyền gọi là Hyperfocus (Siêu tập trung). Khi đã chìm đắm vào việc nghiên cứu, Newton có thể giam mình trong phòng nhiều ngày liền, quên ăn, quên ngủ, lờ đi mọi thứ xung quanh. Chính nhờ khả năng tập trung đến mức "cắt đứt liên lạc với thế giới" này mà ông đã giải quyết được những bài toán hóc búa nhất của nhân loại.

3. Sự rập khuôn cứng nhắc và những cơn bùng nổ (Meltdown)

Newton là người tuân thủ lịch trình một cách cực đoan. Ông rập khuôn trong từng thói quen sinh hoạt nhỏ nhất. Nếu có bất kỳ ai làm gián đoạn mạch suy nghĩ hoặc phá vỡ thói quen của ông, Newton sẽ phản ứng bằng những cơn thịnh nộ dữ dội (chính là trạng thái meltdown do quá tải ở người tự kỷ). Ông cũng cực kỳ nhạy cảm với những lời chỉ trích và dễ rơi vào trạng thái hoảng loạn tâm lý.

3 Bài Học Vàng Dành Cho Phụ Huynh Từ Câu Chuyện Của Newton

Lịch sử sẽ không có một Isaac Newton vĩ đại nếu ông bị bắt ép phải trở thành một "đứa trẻ hòa đồng" hay một "người đàn ông quảng giao". Từ góc độ này, ba mẹ có thể rút ra những bài học xoa dịu và định hướng sâu sắc:

1. Đừng hoảng sợ nếu con thích chơi một mình Chúng ta thường đo lường sự phát triển của trẻ bằng số lượng bạn bè mà con có. Nhưng đối với nhiều trẻ tự kỷ, tương tác xã hội là một hoạt động làm cạn kiệt năng lượng, trong khi sự tĩnh lặng và chơi một mình lại là lúc não bộ con được nghỉ ngơi và sáng tạo. Hãy khuyến khích con giao tiếp, nhưng đừng dán nhãn sự cô độc của con là một "sự thất bại".

2. Khai thác sức mạnh của sự "ám ảnh" Nếu con bạn say mê tháo lắp đồ chơi máy móc đến mức quên ăn quên ngủ, đừng vội giật lấy món đồ chơi đó để bắt con phải ra ngoài đá bóng. Hãy biến sở thích thu hẹp đó thành một kỹ năng chuyên môn. Sự rập khuôn và ám ảnh, nếu được đặt đúng môi trường, chính là mẹ đẻ của sự kiên trì và những phát minh vĩ đại.

3. Môi trường quyết định sự nở hoa Newton thành công vì ông tìm được một môi trường nghiên cứu độc lập, tĩnh lặng, không bị gò ép bởi những quy tắc xã hội thông thường. Thay vì bắt trẻ tự kỷ phải thay đổi hoàn toàn để vừa vặn với một "khuôn mẫu bình thường" của xã hội, nhiệm vụ của chúng ta là giúp trẻ tìm ra một môi trường sống và học tập tôn trọng sự khác biệt của con.

Lời kết: Hội chứng tự kỷ không làm giảm đi giá trị của một con người. Giống như Isaac Newton, não bộ của trẻ có nhu cầu đặc biệt chỉ đang vận hành trên một "hệ điều hành" khác. Khi ba mẹ học được cách hiểu ngôn ngữ của hệ điều hành ấy, những giới hạn sẽ biến thành những tiềm năng không tưởng.