Khi nhắc đến Sir Anthony Hopkins, khán giả điện ảnh toàn cầu ngay lập tức nhớ đến hình ảnh bác sĩ Hannibal Lecter sắc lạnh trong Sự im lặng của bầy cừu hay người cha già đầy khắc khoải trong The Father – những vai diễn đã mang về cho ông 2 tượng vàng Oscar danh giá.
Thế nhưng, đằng sau một sự nghiệp diễn xuất vĩ đại bậc nhất Hollywood lại là một câu chuyện ít ai ngờ tới: Anthony Hopkins mắc Hội chứng Asperger (Tự kỷ chức năng cao). Điều đáng nói là ông chỉ nhận được bản chẩn đoán này khi đã bước sang tuổi 70. Tuổi thơ của một thiên tài hóa ra lại là những chuỗi ngày đầy rẫy sự cô độc, bị bắt nạt và luôn tự coi mình là "một kẻ ngốc".
* Cùng theo dõi: Chuỗi bài viết về chủ đề Nhân vật tự kỷ nổi tiếng
Tuổi Thơ Lạc Lõng Và Mặc Cảm Của Một "Kẻ Ngốc"
Sinh năm 1937 tại Xứ Wales, Anthony Hopkins lớn lên trong sự bế tắc của hệ thống giáo dục thời bấy giờ – nơi không có khái niệm về "trẻ có nhu cầu đặc biệt".
Giống như rất nhiều trẻ mang Hội chứng Asperger, ông có trí tuệ phát triển bình thường nhưng lại gặp khó khăn trầm trọng trong việc kết nối xã hội và không thể tập trung vào những môn học hàn lâm. Ông từng tâm sự: "Tôi học rất kém, khiến bản thân tôi luôn cảm thấy mình là một kẻ ngốc. Tôi bị bạn bè cô lập, không có ai chơi cùng và tôi cũng không biết cách để hòa nhập với họ."
Sự bế tắc trong giao tiếp xã hội khiến cậu bé Anthony ngày đó trở nên thu mình, hay cáu gắt và mang tâm lý chống đối. Nếu ở thời hiện đại, có lẽ cậu bé ấy đã sớm nhận được sự can thiệp tâm lý. Nhưng ở thời điểm đó, nghệ thuật – cụ thể là diễn xuất và hội họa – đã trở thành chiếc phao cứu sinh duy nhất giúp ông giải tỏa những uất ức bên trong hệ thần kinh của mình.
Biến "Sự Rập Khuôn" Thành Siêu Năng Lực Điện Ảnh
Điểm đặc trưng nhất của trẻ tự kỷ là sự rập khuôn, ám ảnh với các chi tiết và làm một việc lặp đi lặp lại không biết chán. Trong mắt nhiều phụ huynh, đây là một điểm yếu cần phải "sửa". Nhưng với Anthony Hopkins, đó chính là "bệ phóng" đưa ông lên đỉnh cao.
Trong giới Hollywood, Hopkins nổi tiếng là một diễn viên có khả năng ghi nhớ siêu phàm và phương pháp làm việc cực kỳ ám ảnh. Ông thường đọc đi đọc lại kịch bản của mình tới 250 lần. Ông phân tích từng dấu chấm, dấu phẩy, từng nhịp thở của nhân vật. Việc lặp đi lặp lại hàng trăm lần này (một dạng hành vi rập khuôn điển hình) giúp ông ghi nhớ kịch bản sâu vào tiềm thức, đến mức khi đứng trước máy quay, ông không cần phải "diễn" nữa, lời thoại tuôn ra một cách tự nhiên như hơi thở.
Chính tư duy phân tích chi tiết và khả năng siêu tập trung (hyperfocus) của một bộ não tự kỷ đã giúp ông xây dựng nên những nhân vật có chiều sâu tâm lý phức tạp nhất lịch sử điện ảnh.
Chẩn Đoán Ở Tuổi 70: Sự Giải Thoát Tâm Trí
Mãi đến năm ngoài 70 tuổi, sau khi vợ ông tìm hiểu và nhận thấy những đặc điểm tương đồng, Hopkins mới đi kiểm tra và chính thức được chẩn đoán mắc Hội chứng Asperger.
Bản chẩn đoán muộn màng này không làm ông buồn bã, ngược lại, nó mang đến sự giải thoát. Ông cuối cùng cũng hiểu được lý do tại sao cả đời mình lại thích sự cô độc, tại sao ông luôn nhìn cuộc đời bằng một lăng kính khác biệt và tại sao ông lại có sự ám ảnh mãnh liệt với công việc đến vậy. Ông học cách chấp nhận bản thân và ngừng dằn vặt về những "khiếm khuyết" trong giao tiếp của mình.
3 Bài Học Vàng Dành Cho Ba Mẹ Có Con Tự Kỷ
Từ cuộc đời thăng trầm của "cây đại thụ" điện ảnh Anthony Hopkins, các bậc phụ huynh có thể đúc kết được những bài học ứng xử vô giá:
1. Điểm số ở trường không định đoạt tương lai của con Nếu con bạn học kém các môn học trên lớp, hay bị cô giáo phàn nàn vì không tập trung, xin đừng dán nhãn con là "kẻ ngốc" như cách Anthony Hopkins từng bị. Trẻ tự kỷ thường rất khó dung nạp kiến thức nếu đó không phải là chủ đề mà con hứng thú. Nhiệm vụ của ba mẹ là giúp con tìm ra thế mạnh thực sự (có thể là nghệ thuật, máy móc, toán học) thay vì ép con phải trở thành một học sinh giỏi toàn diện.
2. Đừng cố gắng dập tắt "sự rập khuôn" của trẻ Trẻ thích làm một việc lặp đi lặp lại hàng trăm lần không phải là điều xấu. Đó là cơ chế tự học và ghi nhớ sâu của bộ não tự kỷ. Hãy tưởng tượng nếu mẹ của Anthony Hopkins cấm ông không được lẩm bẩm đọc đi đọc lại kịch bản, thế giới sẽ mất đi một diễn viên vĩ đại. Thay vì cấm đoán, hãy hướng sự lặp lại đó vào một kỹ năng có ích.
3. Tự kỷ là một lăng kính nghệ thuật độc đáo Người tự kỷ không nhìn thế giới bằng một bức tranh toàn cảnh, họ nhìn thấy những tiểu tiết mà người bình thường bỏ lỡ. Hãy cung cấp cho con các công cụ nghệ thuật (giấy bút, đất nặn, nhạc cụ...) để con bộc lộ góc nhìn độc đáo đó ra bên ngoài.
Lời kết: Anthony Hopkins đã chứng minh rằng, dù bạn bắt đầu với xuất phát điểm là một cậu bé tự kỷ bị cô lập, bạn vẫn có thể trở thành một huyền thoại. Đối với những đứa trẻ có nhu cầu đặc biệt, khi gia đình hiểu được cách vận hành của bộ não các con, mọi giới hạn đều có thể bị phá vỡ.