Nếu bạn là một người yêu âm nhạc, chắc hẳn bạn đã từng nghe qua giai điệu của ca khúc Lemon – bản hit tỷ view làm khuynh đảo toàn châu Á của nam ca sĩ Kenshi Yonezu. Được mệnh danh là "ông hoàng nhạc số" thế hệ mới của Nhật Bản, Kenshi sở hữu tài năng thiên bẩm trong việc sáng tác, hát, vẽ minh họa và cả nhảy múa.

Thế nhưng, ít ai biết rằng đằng sau những bản tình ca sâu lắng và sự nghiệp rực rỡ ấy là một tuổi thơ đầy ám ảnh, giằng xé của một người mang trong mình Hội chứng tự kỷ chức năng cao (High-functioning Autism). Mãi đến năm 20 tuổi, Kenshi mới chính thức nhận được chẩn đoán này. Câu chuyện của anh là một lời cảnh tỉnh sâu sắc và cũng là một nguồn cảm hứng to lớn dành cho các bậc phụ huynh.

Facebook của Kenshi: https://web.facebook.com/YonezuKenshiHachi

* Cùng theo dõi: Chuỗi bài viết về chủ đề Nhân vật tự kỷ nổi tiếng

Tuổi Thơ Đơn Độc Và Cảm Giác Là "Người Ngoài Hành Tinh"

Không giống như những trẻ tự kỷ có biểu hiện rõ rệt từ khi 2-3 tuổi (như chậm nói, không tương tác mắt), Kenshi Yonezu có trí tuệ phát triển bình thường, thậm chí là xuất sắc. Tuy nhiên, anh lại gặp rào cản khổng lồ trong kỹ năng giao tiếp xã hội – một đặc trưng cốt lõi của phổ tự kỷ.

Trong các cuộc phỏng vấn, Kenshi từng chia sẻ về tuổi thơ đầy bế tắc của mình: "Tôi luôn cảm thấy mình không thể giao tiếp bình thường với bất kỳ ai, kể cả với gia đình. Tôi không hiểu mọi người đang nghĩ gì, và dường như mọi người cũng không hiểu tôi." Suốt những năm tháng đi học, Kenshi thu mình lại, hiếm khi nói chuyện. Anh luôn mang trong mình mặc cảm lạc lõng, tự ví bản thân giống như một "con quái vật" hay một "người ngoài hành tinh" bị bỏ rơi giữa thế giới loài người. Việc không được chẩn đoán sớm đã khiến Kenshi phải tự mình gánh chịu những tổn thương tâm lý khổng lồ vì bị bạn bè cô lập và hiểu lầm là kẻ lập dị, bướng bỉnh.

Tự Kỷ Chức Năng Cao Và "Mặt Nạ Xã Hội" (Masking)

Trường hợp của Kenshi Yonezu mở ra một khái niệm cực kỳ quan trọng trong cộng đồng tự kỷ: Sự che giấu (Masking).

Những người tự kỷ chức năng cao thường có khả năng nhận thức được sự khác biệt của mình. Để không bị chú ý hoặc chê cười, họ buộc phải "đeo mặt nạ" – bắt chước các hành vi xã hội của người bình thường một cách gượng ép (ví dụ: cố gắng nhìn vào mắt người khác dù rất sợ hãi, ép bản thân mỉm cười đúng lúc). Việc phải liên tục gồng mình "đóng vai người bình thường" khiến hệ thần kinh của họ bị vắt kiệt, dẫn đến tình trạng kiệt sức (burnout), lo âu và trầm cảm nghiêm trọng ở tuổi vị thành niên.

Âm Nhạc Và Internet: "Chiếc Phao Cứu Sinh" Nối Liền Hai Thế Giới

Khi việc giao tiếp trực diện trở thành một cực hình, Kenshi đã tìm thấy lối thoát trong thế giới kỹ thuật số. Anh bắt đầu sáng tác nhạc và đăng tải lên mạng internet dưới nghệ danh Hachi, sử dụng phần mềm giọng hát nhân tạo Vocaloid (Hatsune Miku) thay vì tự mình cất giọng.

  • Sự an toàn của thế giới ảo: Đối với một thanh niên tự kỷ, internet là một môi trường giao tiếp hoàn hảo. Ở đó không có ánh mắt phán xét, không cần phải đọc ngôn ngữ cơ thể hay phản ứng ngay lập tức. Kenshi có thể ẩn danh, an toàn bộc lộ toàn bộ những suy nghĩ kỳ lạ và tài năng nghệ thuật của mình.

  • Biến sự nhạy cảm thành nghệ thuật: Trí tuệ của người tự kỷ chức năng cao giúp Kenshi có một góc nhìn vô cùng sắc sảo và tinh tế về nỗi buồn, sự cô đơn. Lời bài hát của anh chạm đến tận cùng cảm xúc của hàng triệu người trẻ, bởi nó được viết ra từ chính trải nghiệm thật của một tâm hồn từng bị cô lập.

Khi âm nhạc của anh được đón nhận cuồng nhiệt trên mạng, Kenshi mới dần tìm lại được sự tự tin. Sự công nhận từ cộng đồng mạng đã tạo cho anh sức mạnh để gỡ bỏ lớp mặt nạ Vocaloid, bước ra ánh sáng, tự hát những ca khúc của mình bằng tên thật Kenshi Yonezu và trở thành siêu sao như hiện tại.

3 Bài Học Vàng Dành Cho Phụ Huynh

Từ hành trình đầy góc khuất của "ông hoàng nhạc số" Nhật Bản, ba mẹ có thể rút ra những bài học thiết thực để hỗ trợ con:

1. Đừng chủ quan khi con "trông có vẻ bình thường" Nếu con bạn học giỏi, biết nói nhưng lại cực kỳ khó khăn trong việc kết bạn, hay thu mình, dễ cáu gắt và cực đoan trong suy nghĩ, đừng vội mắng con là "tính tình kỳ cục". Đó có thể là những dấu hiệu ẩn của Hội chứng Asperger (Tự kỷ chức năng cao). Việc được chẩn đoán và can thiệp tâm lý sớm sẽ giúp con không phải tự dằn vặt bản thân như Kenshi ngày trước.

2. Mở lòng với thế giới kỹ thuật số của con Nhiều ba mẹ cấm cản gay gắt khi thấy con tuổi teen cắm mặt vào máy tính. Tuy nhiên, với người tự kỷ, internet, game hay các cộng đồng ẩn danh đôi khi lại là nơi duy nhất họ cảm thấy thuộc về. Thay vì cấm đoán, hãy hướng dẫn con cách sử dụng internet an toàn và dùng nó làm bệ phóng cho các kỹ năng như đồ họa, lập trình hay sáng tác âm nhạc.

3. Nghệ thuật là ngôn ngữ của tâm hồn Khi ngôn ngữ nói bị tắc nghẽn, những giai điệu, nét vẽ hay những trang viết sẽ lên tiếng. Hãy khuyến khích con bộc lộ cảm xúc thông qua nghệ thuật, bởi đó là công cụ xoa dịu hệ thần kinh hiệu quả nhất.

Lời kết: Chẩn đoán tự kỷ ở tuổi 20 không phải là dấu chấm hết đối với Kenshi Yonezu, mà là một sự "giải thoát". Nó giúp anh hiểu ra vì sao mình lại như vậy và học cách chấp nhận bản thân. Mỗi đứa trẻ tự kỷ đều có một cách riêng để tỏa sáng, chỉ cần ba mẹ đủ tinh tế để nhận ra tiếng hát thầm lặng bên trong con.