Khi nhắc đến trẻ có rối loạn phổ tự kỷ (ASD), nhiều người thường liên tưởng đến hình ảnh những em bé nhạy cảm với tiếng ồn, lóng ngóng trong vận động và luôn tìm cách né tránh những môi trường quá tải kích thích. Vậy bạn sẽ nghĩ sao nếu một thanh niên tự kỷ lại quyết định ngồi sau vô lăng, lao đi với tốc độ hơn 300 km/h giữa tiếng gầm rú đinh tai nhức óc của động cơ trên đường đua NASCAR chuyên nghiệp?

Đó chính là câu chuyện của Armani Williams (sinh năm 2000) – tay đua công khai tự kỷ đầu tiên trong lịch sử giải đua xe khốc liệt nhất nước Mỹ. Hành trình từ một cậu bé 2 tuổi không biết nói đến một tay đua chuyên nghiệp của Armani là minh chứng hùng hồn nhất cho việc: Không có giới hạn nào là tuyệt đối nếu ba mẹ biết cách "chắp cánh" cho đam mê của con.

Facebook của Armani Williams: https://web.facebook.com/TeamArmaniRacing

* Cùng theo dõi: Chuỗi bài viết về chủ đề Nhân vật tự kỷ nổi tiếng

Từ Cậu Bé Chậm Nói Đến Niềm Đam Mê Bất Tận Với Những Vòng Quay

Giống như bao gia đình khác, sóng gió ập đến với gia đình Williams khi Armani tròn 2 tuổi. Cậu bé không có giao tiếp mắt, không phản ứng khi được gọi tên, hoàn toàn không có ngôn ngữ và được chẩn đoán mắc chứng tự kỷ.

Tuy nhiên, Armani có một sở thích thu hẹp (Special Interest) cực kỳ mãnh liệt: Cậu bé ám ảnh với những chiếc xe đồ chơi Matchbox. Armani có thể ngồi hàng giờ đồng hồ chỉ để nhìn những chiếc bánh xe xoay tròn, hoặc xếp những chiếc ô tô thành một đường thẳng tắp không sai một ly.

Thay vì cất giấu những chiếc xe đồ chơi đi vì sợ con "chìm đắm trong thế giới riêng", bố của Armani – ông Del Williams – đã có một quyết định thay đổi cuộc đời cậu bé. Ông nhận ra con trai mình không chỉ thích ô tô, mà con còn bị mê hoặc bởi sự chuyển động và tốc độ. Ông bắt đầu đưa Armani đến các công viên giải trí, cho con đi xe đụng, và cuối cùng là ghi danh cho con vào một trại huấn luyện đua xe Go-Kart (xe đua mini) khi Armani lên 8 tuổi.

Biến "Điểm Yếu Tự Kỷ" Thành Siêu Năng Lực Trên Đường Đua

NASCAR được ví như một "cơn ác mộng giác quan" đối với bất kỳ ai, đặc biệt là người tự kỷ. Đó là nơi hội tụ của nhiệt độ nóng bức trong buồng lái, mùi khét của lốp xe, tiếng ồn kinh khủng của hàng chục động cơ V8 và áp lực phải đưa ra quyết định sinh tử chỉ trong chớp mắt.

Làm thế nào một người tự kỷ có thể chịu đựng được môi trường đó? Câu trả lời nằm ở cơ chế hoạt động kỳ diệu của não bộ:

  • Khả năng Siêu tập trung (Hyperfocus): Khi được làm công việc mình thực sự đam mê, người tự kỷ có thể "tắt" mọi tín hiệu nhiễu xung quanh để đạt được sự tập trung tuyệt đối. Trên đường đua, Armani lờ đi mọi tiếng ồn và sức nóng. Trong đầu anh chỉ còn lại một quy luật duy nhất: Quỹ đạo của chiếc xe và mục tiêu phía trước.

  • Sự rập khuôn và tính toán chính xác: Đua xe chuyên nghiệp không chỉ cần sự liều lĩnh, mà đòi hỏi sự chính xác đến từng centimet trong mỗi khúc cua. Tính rập khuôn, thích sự lặp lại và tư duy phân tích chi tiết của Armani đã giúp anh ghi nhớ hoàn hảo mọi góc cua, tính toán tốc độ và thời điểm đạp phanh chính xác như một cỗ máy.

Từ một cậu bé chậm chạp, hay vấp ngã, Armani đã rèn luyện để sở hữu kỹ năng vận động và phản xạ đáng kinh ngạc, chính thức bước vào thế giới đua xe chuyên nghiệp và trở thành người truyền cảm hứng cho hàng triệu thanh thiếu niên trên toàn cầu.

3 Bài Học Đắt Giá Ba Mẹ Có Thể Áp Dụng Ngay

Câu chuyện của tay đua NASCAR Armani Williams mang lại những góc nhìn cực kỳ đột phá cho quá trình can thiệp của ba mẹ:

1. Đừng đánh giá thấp khả năng vận động của trẻ tự kỷ Chúng ta thường quá tập trung vào việc dạy trẻ học chữ, học nói mà quên mất rèn luyện thể chất. Trẻ tự kỷ thường bị yếu cơ cốt lõi (core) và rối loạn cảm giác bản thể (không nhận thức rõ vị trí cơ thể trong không gian). Hãy cho con tham gia các môn thể thao như bơi lội, đạp xe, trượt patin, hoặc thậm chí là đua xe mô hình. Thể thao không chỉ giúp trẻ khỏe mạnh mà còn là liệu pháp điều hòa giác quan tuyệt vời nhất.

2. Đẩy "Sở thích thu hẹp" lên một tầm cao mới Nếu con bạn thích cầm một chiếc ô tô đồ chơi và lăng xăng chạy quanh nhà, hãy thử đưa con ra công viên, cho con ngồi lên một chiếc xe đạp hoặc xe chòi chân thực sự. Hãy biến những sở thích rập khuôn, tĩnh lặng trong nhà thành những hoạt động tương tác, vận động ngoài trời.

3. Môi trường áp lực cao không phải lúc nào cũng xấu Nhiều ba mẹ vì quá thương con nên luôn cố gắng tạo ra một "môi trường vô trùng", không có tiếng ồn, không có áp lực. Nhưng khi trẻ lớn lên và tìm thấy đam mê thực sự, chính sự đam mê đó sẽ dạy trẻ cách vượt qua các rào cản giác quan. Hãy tin tưởng và cho con cơ hội được thử thách bản thân.

Lời kết: Khi Armani Williams cầm lái, anh không chỉ đua vì chiếc cúp vô địch, mà anh đang đua để bỏ lại phía sau những định kiến của xã hội về người tự kỷ. Con bạn cũng vậy, phía trước con là cả một đường băng rộng mở, chỉ cần ba mẹ sẵn sàng trở thành "người dẫn đường" vững chắc nhất.